Toespraak Humphry Jeroe bij het Pad van Verzoening d.d. 29 juni 2017

Dames en Heren,

Ik heet u welkom op deze tweede gedenkwandeling langs het Pad van Verzoening.  Het lijkt mij gepast om voordat ik het waarom van het Pad van Verzoening aangeef namens het Comité en de Commissie Slachtoffers en Nabestaanden van Politiek Geweld medeleven te betuigen aan de nabestaanden van slachtoffers van politiek geweld die hier zijn gevallen.  Vanaf de oprichting van het Comité hebben we steeds aangegeven op te komen voor alle slachtoffers en nabestaanden van Politiek Geweld en hen te herdenken.

Pad van verzoening

Het idee is gekomen tijdens het bezoek van Stanley Henkeman, directeur van het Institute for Justice and Reconciliation in Zuid-Afrika. We lieten hem plekken zien die symbool staan voor leed w.o. het Fort Zeelandia waar op 8 december 1982 15 mensen zijn vermoord en het Monument van gesnevelde Burgers en militairen tijdens de Binnenlandse Oorlog die aan minimaal 450 mensen het leven heeft gekost.  Stanley vertelde toen het verhaal van twee monumenten van zwarte en witte Afrikanen in Zuid-Afrika.

Op 16 december 1838 vond een beslissende veldslag plaats tussen 470 blanke Afrikaners (“Voortrekkers”) en 15.000-21.000 zwarte Zulu’s bij de Ncome rivier in KwaZulu Natal, die eindigde met een overwinning door de witte Afrikaners. De veldslag staat bekend als de “battle of the blood river”. Op de plek van de veldslag in KwaZulu Natal bij de Ncome rivier staat ook een monument van Afrikaners om de veldslag te gedenken en te vieren. Het heet het Blood River Monument. De Zulus hebben aan de andere kant van de rivier hun eigen monument opgezet om het verhaal van de veldslag te vertellen vanuit hun perspectief.  16 december is in 1994 door de ANC regering uitgeroepen tot verzoeningsdag in Zuid-Afrika. In 1994 werd een brug over de rivier gebouwd die de beide monumenten met elkaar verbond. President Zuma verklaarde bij de opening dat 16 december voor sommige mensen het symbool is van de overwinning van de witte Afrikaners en voor andere een symbool van zwart verzet en zwarte pijn.

Doel

Het doel van het Pad is simpelweg de pijn en het leed van slachtoffers en nabestaanden van politiek geweld met elkaar te verbinden in plaats van die gescheiden te houden. Het is nu een symbolisch verzoening van mensen die de binnenlandse oorlog hebben gesteund en de slachtoffers en nabestaanden van die oorlog. Onze hoop is dat in de toekomst het tot echte verzoening komt. Het leed van de nabestaanden van 8 December is hetzelfde leed van de nabestaanden van de Binnenlandse Oorlog. De politieke visies verschillen wel, maar het leed is hetzelfde.

Wij vinden dat we elkaar niet tot in de eeuwigheid moeten verwijten dat wij verantwoordelijk zijn voor elkaars leed. Ooit moeten we de stap zetten naar dialoog omdat dat de enige manier is om met elkaar in vrede verder te kunnen leven.

8 December had nooit mogen plaatsvinden. De Binnenlandse Oorlog had nooit mogen plaatsvinden. Om die reden moeten we ons leed verbinden met het leed van de families van 8 December en daarom staan we hier. We tonen met deze gedenkwandeling dat we een Suriname willen opbouwen waarin we de pijn en het verdriet uit het verleden niet vergeten, maar een waardige plek geven in ons bestaan. Daarom gaan we de gedenkwandeling lopen omdat wij als Comité vinden dat alle slachoffers door alle landgenoten herdacht moeten worden, ook door de slachtoffers van de Binnenlandse Oorlog.

Ter overdenking geven wij Suriname de volgende psalm 25 mee:

Niemand, die in God gelooft en op Hem vertrouwt, zal in Hem teleurgesteld worden.

De HERE is goed en graag bereid hun, die dreigen te verdwalen, de juiste weg te tonen. Hij zal de beste weg die men maar kiezen kan, tonen aan hen die zich in hun afhankelijkheid tot Hem richten. Als wij Hem dan gehoorzamen, zal elk pad waarop Hij ons leidt, getooid zijn met Zijn liefdevolle goedheid en waarheid. De vriendschap met God is uitsluitend voor hen, die Hem eerbied bewijzen. Alleen zij zullen de geheimen, verborgen in Zijn beloften, leren kennen. Wij kijken voortdurend op naar de HERE om Zijn hulp te vragen; want alleen Hij kan ons redden.

Here God, wilt U Suriname bevrijden uit alle moeilijkheden?

We bedanken u voor uw aanwezigheid en participatie en nodigen u nu al uit om op 8 december 2017  in de tegenovergestelde richting deze gedenkwandeling te lopen.

Ik nodig u nu uit deze tweede gedenkwandeling met ons te lopen naar het monument van gesneuvelde burgers en millitairen tijdens de binnenlandse oorlog.